Çernobil Faciasının 30. Yılı

Bugüne kadar yaşanan en büyük nükleer felaket olarak tarihe geçen Çernobil felaketi 30. yılını doldurdu.

Çernobil’deki bir reaktörde meydana gelen patlama sonucu 1986 yılında geniş bir alan radyoaktif sızıntı etkisine maruz kaldı. Ukrayna’da meydana gelen kaza sonucu oluşan radyoaktif madde yüklü bulutlar yüzünden birçok ülke etkilenmişti.  Türkiye’de kazadan çokça etkilenen ülkeler arasındadır.

Hala etkisi devam eden ve bir deney sırasında meydana gelen Çernobil Reaktör Kazası araştırmalara göre ilk yıl doz açısından en fazla radyoaktiviteye maruz kalan Avrupa ülkesi Bulgaristan olarak kayıtlara geçti. Birleşmiş Milletlere bağlı kuruluşlar olan Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, Uluslararası Sağlık Örgütü, Dünya Bankası gibi kurumların ve Rusya, Beyaz Rusya ve Ukrayna yetkililerinin oluşturduğu bir organizasyon olan Çernobil Forumu 2005 yılında “Chernobyl’s Legacy: Health, Environmental and Socio-Economic Impacts” (Çernobil’in Mirası: Sosyo- Ekonomik Çevresel ve Sağlık Bakımından Etkileri) başlıklı bir rapor yayınlamıştır.

Rapora göre en yüksek radyasyon dozlarına, sayıları bini bulan acil durum çalışanları ve Çernobil personeli maruz kaldı. Çalışanların bazıları için maruz kaldıkları dozlar öldürücü oldu. Zaman içinde Çernobil’de çalışan kurtarma personelinin sayısı 600 bini buldu. Bunların bazıları, çalışmaları boyunca yüksek düzeyli radyasyona maruz kaldılar. Çöken radyoaktif iyodinden kaynaklanan çocukluk tiroid kanseri, kazanın en önemli sağlık sorunlarından birisidir. Kazadan sonraki ilk aylarda, radyoaktif iyodin düzeyi yüksek sütlerden içen çocuklar yüksek radyasyon dozları aldılar. 2002 yılına kadar bu grup içinde 4000’den fazla tiroid kanseri teşhis edildi. Bu tiroid kanserlerinin büyük bölümünün radyoiyodin alımından kaynaklanmış olması çok muhtemeldir.

Ölenlerle İlgili Rakamlar Hala Tartışmalı

Faciada kaç kişinin öldüğü konusu hâlâ belirsizliğini koruyor. Olayın en başında ve kurtarma çalışmaları sırasında 30 kişinin öldüğü düşünülüyor. Birleşmiş Milletlere göre facianın neden olduğu hastalıklar sonucuysa yaklaşık 4000 kişi yaşamını yitirdi. Uluslararası sivil toplum örgütü Greenpeace ise BM rakamlarının düşük olduğunu ileri sürüyor.

Felaket Alanı İnceleme Çalışmaları Devam Ediyor

Faciadan sonra hemen boşaltılan yerleşim alanları hayalet şehir görüntüsünde ve bu alanlarda ki inceleme ve yayılmasını engelleme çalışmaları devam etmektedir. Radyoysan seviyesinin hala yüksek olduğu bölgede uzmanlar, çalışmalar sırasında eski reaktörlerin çökmesi durumunda atmosfere yeniden radyoaktif maddenin yayılmasından korkuyor.

Çernobil santralini çevreleyen 30 kilometrelik alana giriş çıkışlar büyük ölçüde yasak.Sadece söz konusu yeni yapıyı inşa eden işçilere ve kısa süreliğine giriş yapan bazı ziyaretçilere bölgede bulunma izni veriliyor.